Poëtisch Liedgenootschap
"Tot Innerlijk Bloei"

Poëzie en volksrijmen getoonzet en gezongen door Anton Greefkes

Albert Helman

7 november 1903, Paramaribo - 10 juli 1996, Amsterdam

Helman: een korte biografische schets


Paramaribo 1903-1914: Vroom katholieke vader. Lou krijgt de eerste Franse en Engelse boeken van zijn moeder (Dickens, Thackeray). Medescholier Sem Salomons. Veel tochten naar de binnenlanden vanwege indiaanse familie relaties (schrijft daarover in Zuid Zuid West). Grootmoeder afkomstig uit Para Distrcit bij de Koropinakreek (herinnering Lou dat zijn oude grootmoeder de rivier in dook met kleren en al toen ze dichtbij de landingplaats was). Vader vertelde verhalen uit boeken die hij gelezen had (Jules Verne, De Kinderen van Kapitein Grant). Tante Josephine die de dagelijkse taak van zijn moeder overnam vetelde de mooiste verhalen. Geen Hollanders aan huis bealve een jongen uit Breda die later directeur bij OGEM is geworden.

Nederland 1914-1918 : vader verlof , hele gezin naar Den Bosch. Lou bleef achter en was koorknaap seminarie te Roermond. Keerde na 2 ½ jaar (veel ziek) terug naar Paramaribo (eind WO I). Vaak bezoeken aan Georgetown (Br. Guyana). Daar koop Lou complete werken van Shakespeare en Byron., Shelley en Keats. Franse literatuur leert hij kennen via meneer Van Ommeren die redacteur was bij een krant (Flaubert, Maupassant, Zola en Voltaire). Kortstondig onderwijzerschap ‘aan een school voor hindoesche kinderen’ (Nord p. 23).

Suriname: Mulo school. Prive lessen Latijn en Grieks. Muzieklessen van broeder die bij de missionarissen werkte. En de vioolleraar Rene Ch. Een ontsnapte deporte uit Cayenne. Met door piano stemmen en repareren verdiend geld bekostigt Lou zijn vertrek naar Nederland. Lou vertrekt met woede (“Hier kom ik nooit meer terug”) vanwege het kolonialisme, de inferieure mensen die daar de dienst uitmaakten en de chronische achterstelling van inheemsen.

Nederland 1921- 1933: Studie Nederlands. Lou is 18 jaar. Vriendschap Eduard van Beinum. At altijd bij het Amsterdams Tehuis Voor Arbeiders (ATVA). De Glorende Dag 1922. Aanstelling als organist van de katholieke kerk bij het Oosterpark. Docent theorie en muziekgeschiedenis aan de nieuwe muziekschool in Utrecht. Muziek recensent bij de Maasbode. Medewerker voor muziek avantgarde weekblad Opgang. Redacteur De Gemeenschap. Daar verschenen Zuid-Zuid-West (1926), Mijn Aap schreit (1928), Hart zonder Land en Serenitas. Verlaat de Gemeenschap omdat er in 1927 een censor wordt aangesteld. Via vriend Anton Coolen komt hij in contact met Doeke Zijlstra, directeur Nijgh & Van Ditmar. Studie Nederlands niet afgemaakt. Reizen naar Zwitserland en Italie. Afrika, Sahara, Tunis en Algiers. Werkt bij de Groene en de Telegraaf. Schrijft een aantal artikelen in de West-Indische Gids (WIG) over de Creolentalen (‘baanbrekend werk). Op zoek naar Spin over sprookjes en folklore. Dr. Benjamins (hoofdredacteur van WIG) is voorzitter van commissie die een lectoraat voor West-Insiche zaken moest instellen waarvoor hij Lou in gedachten heeft. Lou wordt het niet vanwege zijn anti-koloniale epiloog in Zui-Zuid-West. Helman verlaat Nederland (“Ik wil met Nederland niks meer te maken hebben”).

Spanje 1934: Lou vertrekt met boeken, vrouw, kinderen in 1934 naar Spanje. Migranten uit Duitsland komen naar Spanje. Lou beschrijft dat in Aansluiting gemist. En over de opkomst van Hitler schrijft hij De Dolle Dictator. Burgeroorlog: werkt op hetzelfde bureau als George Orwell. Lou: “In Spanje heb ik mijn onschuld verloren.” De sfinx van Spanje. Vlucht naar Marokko. Reizen met Jan Slauerhoff naar Fes, Meknes, Casablanca, Rabat en Saleh. Put der Zuchten 19**

Mexico: Met tweede vrouw Lil, zonder kinderen naar Mexio. Vriend German Cueto. Buurman Diego de Rivera + Frida Kahlo (Het vergeten gezicht + Mexico zingt)..

Nederland 1939-1946: Baantje bij de Wereldkroniek in Rotterdam. Millioenenleed 1939. Wonen in de Wolkenkrabber in Amsterdam. Spionnagegroep. Redactie illegale Vrije Kunstenaar.. Handel in gezelschapsspelen (TvV 43). Also sprach Zarathustra. w.o. II Verzenbundel Ontsporing. Bevrijdingstuk “Vrij Volk”. Collaborateurs krijgen na de oorlog weer hoge posities. Lou besluit voorgoed Nederland te verlaten. Voordrachten op de Antillen en Suriname over hoe het leven in de oorlog in Nederland was geweest. in 1946 weer voor het eerst in Suriname sinds zijn vertrek in 1921.

Lees hier verder